BẢO LÃNH, TẠM ỨNG VÀ THANH TOÁN HỢP ĐỒNG: CƠ CHẾ BẢO ĐẢM AN TOÀN TÀI CHÍNH

Bảo lãnh, tạm ứng và thanh toán hợp đồng: Ba yếu tố quyết định an toàn giao dịch

1. Vì sao ba nội dung này phải được thiết kế đồng bộ?

Trong một giao dịch thương mại, bên mua thường phải thanh toán trước một phần giá trị hợp đồng, bên bán cần nguồn tiền để chuẩn bị hàng hóa hoặc tổ chức thực hiện công việc, trong khi cả hai bên đều cần cơ chế bảo đảm nghĩa vụ.

Từ đó phát sinh ba vấn đề pháp lý:

• Tạm ứng: tiền được giao trước để phục vụ thực hiện hợp đồng.

• Thanh toán: nghĩa vụ trả tiền theo tiến độ và điều kiện giao dịch.

• Bảo lãnh: biện pháp bảo đảm nhằm tăng khả năng thực hiện nghĩa vụ.

Nếu chỉ quy định số tiền tạm ứng và thời điểm thanh toán mà không thiết kế cơ chế bảo đảm, bên giao tiền có thể đối mặt với nguy cơ mất khả năng thu hồi vốn khi đối tác không thực hiện nghĩa vụ.

2. Tạm ứng không đồng nhất với đặt cọc hoặc thanh toán trước

Tạm ứng, đặt cọc và thanh toán trước có thể đều được thực hiện bằng tiền nhưng bản chất pháp lý không giống nhau.

Tạm ứng thường phục vụ việc triển khai công việc, sản xuất, cung cấp hàng hóa hoặc thực hiện dự án. Việc thu hồi tạm ứng có thể được thực hiện thông qua khấu trừ vào các đợt thanh toán.

Đặt cọc là biện pháp bảo đảm được quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015. Hậu quả pháp lý của việc vi phạm nghĩa vụ đặt cọc có thể khác với nghĩa vụ hoàn trả tạm ứng.

Thanh toán trước là việc thực hiện nghĩa vụ trả tiền trước thời điểm thông thường hoặc trước khi nhận đầy đủ hàng hóa, dịch vụ theo thỏa thuận.

Khi phát sinh tranh chấp, cơ quan giải quyết không chỉ căn cứ vào tên gọi của khoản tiền mà còn xem xét nội dung thỏa thuận, mục đích giao tiền và quá trình thực hiện.

3. Thiết kế điều khoản tạm ứng và hoàn trả

Một điều khoản tạm ứng nên quy định:

• Tỷ lệ hoặc số tiền tạm ứng.

• Thời điểm và điều kiện giải ngân.

• Mục đích sử dụng khoản tạm ứng.

• Tài liệu chứng minh việc sử dụng tiền nếu cần.

• Phương thức khấu trừ vào các kỳ thanh toán.

• Thời hạn hoàn trả phần tạm ứng chưa được khấu trừ.

• Xử lý khi hợp đồng bị chấm dứt hoặc hủy bỏ.

• Bảo lãnh hoàn trả tạm ứng nếu các bên yêu cầu.

Không có một tỷ lệ tạm ứng chung áp dụng cho mọi hợp đồng thương mại. Tỷ lệ cần được xác định theo loại giao dịch, mức độ rủi ro, năng lực tài chính và quy định chuyên ngành nếu có.

4. Bảo lãnh hợp đồng: Không chỉ quan tâm giá trị bảo lãnh

Điều 335 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về bảo lãnh. Bên bảo lãnh cam kết với bên có quyền thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ nếu bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trong điều kiện luật định.

Trong thực tiễn có các loại bảo lãnh:

• Bảo lãnh thực hiện hợp đồng.

• Bảo lãnh thanh toán.

• Bảo lãnh hoàn trả tiền tạm ứng.

• Bảo lãnh bảo hành.

• Bảo lãnh dự thầu trong giao dịch thuộc phạm vi áp dụng.

Khi rà soát văn bản bảo lãnh, cần kiểm tra chủ thể phát hành, phạm vi nghĩa vụ, số tiền, thời hạn, điều kiện yêu cầu thanh toán, hồ sơ xuất trình và phương thức gửi yêu cầu.

Một bảo lãnh có giá trị lớn nhưng điều kiện gọi bảo lãnh không rõ ràng hoặc thời hạn quá ngắn vẫn có thể không bảo vệ được bên nhận bảo lãnh như kỳ vọng.

5. Điều khoản thanh toán phải gắn với điều kiện thực hiện

Một điều khoản thanh toán chặt chẽ cần xác định:

1. Giá trị hợp đồng và đồng tiền thanh toán.

2. Giá đã bao gồm thuế, phí hay chưa.

3. Tiến độ thanh toán.

4. Điều kiện nghiệm thu hoặc bàn giao.

5. Hồ sơ thanh toán.

6. Thời hạn kiểm tra hồ sơ.

7. Thời hạn thanh toán sau khi hồ sơ hợp lệ.

8. Lãi chậm trả và cơ chế xử lý khi có tranh chấp về khối lượng.

Đặc biệt, cần tránh các cụm từ không xác định được như “thanh toán khi hoàn thành”, “thanh toán khi đủ điều kiện” nếu không có tiêu chí và thời hạn cụ thể.

6. Lãi chậm thanh toán và quyền yêu cầu thanh toán

Đối với hợp đồng thương mại, Điều 306 Luật Thương mại năm 2005 quy định quyền yêu cầu lãi trên số tiền chậm trả theo lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán, tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Đối với quan hệ dân sự, Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 là các căn cứ quan trọng để xác định lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

Cần phân biệt lãi chậm trả với phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại. Ba khoản này có bản chất và điều kiện áp dụng khác nhau.

7. Cách quản trị rủi ro tài chính trong hợp đồng

Doanh nghiệp nên thiết kế cơ chế theo nguyên tắc:

• Không giải ngân toàn bộ khi chưa có căn cứ kiểm soát.

• Gắn tạm ứng với bảo lãnh hoặc biện pháp bảo đảm phù hợp.

• Thanh toán theo khối lượng và mốc thực hiện có thể kiểm chứng.

• Có cơ chế khấu trừ và thu hồi tạm ứng.

• Quy định rõ điều kiện từ chối hồ sơ thanh toán.

• Lưu trữ chứng từ chuyển tiền, nghiệm thu và đối chiếu công nợ.

8. Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Dân sự năm 2015: Điều 328, Điều 335 và các Điều 357, 468.

• Luật Thương mại năm 2005: Điều 50, Điều 55, Điều 306 và các quy định liên quan.

• Pháp luật về hoạt động ngân hàng, bảo lãnh ngân hàng và quy định chuyên ngành theo từng giao dịch.

9. Dịch vụ tư vấn của Công ty Luật TNHH 911

Thông qua hopdongkinhte.vn, khách hàng có thể tiếp cận nội dung chuyên sâu về cấu trúc hợp đồng, bảo lãnh, tạm ứng, thanh toán và quản trị nghĩa vụ tài chính.

Thông qua luatsu911.vn, Công ty Luật TNHH 911 giới thiệu các dịch vụ tư vấn pháp lý, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và rà soát hồ sơ giao dịch.

Dịch vụ gồm:

• Soạn thảo điều khoản tạm ứng, thanh toán và bảo lãnh.

• Rà soát cam kết bảo lãnh ngân hàng.

• Tư vấn thu hồi và hoàn trả tiền tạm ứng.

• Tính toán và yêu cầu lãi chậm thanh toán.

• Xử lý tranh chấp công nợ và nghĩa vụ thanh toán.

• Tư vấn giải quyết tranh chấp hợp đồng.

Website: https://hopdongkinhte.vn
Website: https://luatsu911.vn

Thông điệp dịch vụ: Một hợp đồng tốt không chỉ quy định ai phải trả tiền, mà còn phải trả lời được khi nào trả, trả theo điều kiện nào và làm thế nào để thu hồi tiền khi đối tác vi phạm.

Hashtags: #BaoLanhHopDong #TamUngHopDong #ThanhToanHopDong #BaoLanhNganHang #LaiChamThanhToan #LuatSu911